શું પીળી દાળ પણ મોંઘી થશે? સરકાર ટૂંક સમયમાં આયાત ડ્યુટી અંગે નિર્ણય લેશે

પીળી દાળની આયાત ડ્યુટી: પીળી દાળની આયાત પર ડ્યુટી લાગશે કે નહીં તે અંગે ટૂંક સમયમાં નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે. આ અંગે મંગળવારે મંત્રીઓની એક પેનલની બેઠક યોજાવાની છે જેમાં આયાત ડ્યુટી અંગે નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે. ભારતમાં પીળી દાળનો વપરાશ ખૂબ વધારે છે જેનો ઉપયોગ ચણાની દાળની જગ્યાએ થાય છે. ભારતમાં, પીળી દાળ કઠોળમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે કારણ કે તે માત્ર સસ્તા જ નથી પણ સ્વાદિષ્ટ પણ છે.

ફાઇનાન્શિયલ એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ મુજબ, સરકારે પીળી દાળની ડ્યુટી ફ્રી આયાત અંગે હજુ સુધી કોઈ સૂચના જારી કરી નથી, જોકે તેની અંતિમ તારીખ 28 ફેબ્રુઆરીએ પૂરી થઈ ગઈ છે. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે આયાત ડ્યુટી પર વિચાર કરવા કે ડ્યુટી વિના આયાત ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય 4 ફેબ્રુઆરીએ લેવામાં આવી શકે છે કારણ કે તે દિવસે મંત્રીઓની સમિતિની બેઠક મળવાની છે.

આયાત ઘટાડવાનો વિચાર કરો

સરકારી સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર પીળી દાળ પર મહત્તમ ડ્યુટી લાદી શકે છે જેથી તેની આયાત ઘટાડી શકાય. પીળી દાળની વધુ પડતી આયાતને કારણે સ્થાનિક બજારમાં ભાવ પર પ્રતિકૂળ અસર પડી રહી છે. દેશમાં ઉગાડવામાં આવતા વટાણાની માંગ ઘટી રહી છે અને વિદેશી વટાણાનો પુરવઠો વધી રહ્યો છે. આ ઘટાડવા માટે, સરકાર પીળા વટાણા પર વધુ કર લાદી શકે છે. 

ડિસેમ્બર 2023 માં, સરકારે સસ્તા કઠોળની ડ્યુટી-મુક્ત આયાતને મંજૂરી આપી હતી કારણ કે તે સમયે ચણાનું ઉત્પાદન ખૂબ ઓછું હતું. સરકાર સમયાંતરે ડ્યુટી ફ્રી આયાતના નિયમોમાં છૂટછાટ આપી રહી છે. ફેબ્રુઆરી સુધી, પીળી દાળની આયાત ડ્યુટી વગર ચાલી રહી હતી, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ નવો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. અગાઉ 2017 માં, સરકારે કઠોળ પર 50 ટકા આયાત ડ્યુટી લાદી હતી જેથી સ્થાનિક બજારમાં ભારતીય ચણાના પુરવઠાને પ્રોત્સાહન આપી શકાય.

વેપારીઓનો શું અભિપ્રાય છે?

અગાઉ, વેપાર સંગઠન ઇન્ડિયા પલ્સેસ એન્ડ ગ્રેઇન્સ એસોસિએશન (IPGA) એ શૂન્ય આયાત ડ્યુટી ચાલુ રાખવા સામે વિનંતી કરી હતી, ખાસ કરીને જ્યારે 30 લાખ ટન (MT) થી વધુ સસ્તી ચણાની આયાત થઈ ચૂકી છે. ચણા એ એક મુખ્ય કઠોળની જાત છે જેનો ઉપયોગ ખાદ્ય પ્રક્રિયામાં વ્યાપકપણે થાય છે. 

IPGA ના ચેરમેન બિમલ કોઠારીએ તાજેતરમાં કહ્યું હતું કે, "પીળી દાળનું ઘણું બધું ડમ્પિંગ થયું છે, જેની અસર સ્થાનિક ઉત્પાદકો અને ખેડૂતો પર પડી રહી છે, કારણ કે કઠોળની જાતોનો ખર્ચ ભારતમાં કઠોળના સરેરાશ લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) કરતા ઓછો ન હોવો જોઈએ." કોઠારીએ જણાવ્યું હતું કે દેશમાં કઠોળનો MSP પ્રતિ કિલો રૂ. ૫૬ થી રૂ. ૮૫ ની વચ્ચે છે.

પીળી દાળની કિંમત શું છે? 

ગયા વર્ષે, ભારતે રેકોર્ડ ૬૭ લાખ ટન કઠોળની આયાત કરી હતી, જેમાંથી લગભગ ૩૦ લાખ ટન પીળા વટાણા હતા. મોટાભાગે કેનેડા અને રશિયાથી આયાત કરાયેલા પીળા વટાણાની કિંમત હાલમાં પ્રતિ કિલો રૂ. ૩૨ - રૂ. ૩૫ છે અને તેમાંથી બનેલી દાળ લગભગ ૪૦ રૂ. પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાઈ રહી છે, જ્યારે બાકીના કઠોળ છૂટક બજારમાં રૂ. ૯૦ થી રૂ. ૧૬૦ ની વચ્ચે છે.

વેપાર સૂત્રોએ FE ને જણાવ્યું હતું કે, તાજા રવિ પાકના આગમન સાથે, મહારાષ્ટ્રમાં ચણાના મંડી ભાવ 2024-2025 માર્કેટિંગ સીઝન માટે 5650 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલના લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) સામે 5200 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ - 5350 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલની રેન્જમાં છે.